Koçluk Nedir?

Bireyin ulaşmak istediği nokta ile mevcutta bulunduğu konum arasındaki boşluk bireyde yaratıcı bir gerilim yaratır. Bu boşluk mevcut durumu hedefe yaklaştırarak ya da hedefi mevcut duruma yaklaştırarak azaltılır. Koçluk yaratıcı gerilimi oluşturan boşluğa yönelik gerçekleştirilen bir süreçtir. Boşluk yoksa koçluk da olmaz. Bu pencereden bakıldığından temelde koçluk bir değişim yönetimidir.

Değişimin olabilmesi için öncelikle ilk aşamada bireyde bir farkındalık oluşması gerekir. Farkındalıkla birey kendi ihtiyaçlarını, hangi davranışı neden sergilediğini, onu tetikleyen dürtülerini, otomatik pilotta ki davranışlarını, kendini nasıl sabote ettiğini, değerlerini, hayallerini fark eder ve kendi özü ile bağlantıya geçer.  Değişimin ikinci aşaması seçimdir. Birey bu yeni farkındalıklarla hangi yeni seçenekler oluşturabiliyor ve bunlardan hangisini seçerek ilerlemeyi taahhüt ediyor. Bu noktada danışan otomatik pilottan çıkar ve özgür iradesi ile bilinçli seçimler yapmaya başlar. Seçimlerinin sorumluluğunu üstlenmeye hazır bir yetişkin haline dönüşür. Son aşama ise özgüvenin artması ve cesaretle değişime yönelik ilk adımların atılmasını içerir. Danışan seçimleri doğrultusunda eyleme geçer. Bu son aşama ile birlikte değişim başlamış olur. Koçluk konuya değil kişiye yapılır. Bireysel bir çalışmadır.

Koçluk sürecinin bu değişim sürecinde en önemli ilkesi ilişkidir. Koç ve danışan arasında güvene, şeffaflığa dayalı olarak kurulan ilişki koçluk sürecinin kalitesini arttırır. Değişim bir anda gerçekleşmez, sihirli bir değnek yoktur. Bu sebeple koçluk birçok görüşmeden oluşan bir süreçtir. Her görüşmede danışan yeni farkındalıklar edinir, yeni seçimler yapar ve eylemler tasarlar. Bir sonraki görüşmede bu eylemlerle ilgili yaşanılan deneyimler üzerinde durulur ve danışanın bundan bir öğrenme çıkarması sağlanır. Bu sayede öğrenme örüntüsel bir şekilde aratarak devam eder.  Koçluk sürecinde danışan koçla birlikte hedefine yönelik bir mekanizma kurar ve koçluk bittikten sonra da kendisi bu mekanizmayı devam ettirir.

Koçlukta danışanın gönüllülüğü esastır. Gelişim, değişim bireyin kendi sorumluluğundadır. Hiçbir eğitim, danışmanlık ya da koçluk süreci danışanı zorla değiştiremez.  Danışanın sürece ve değişime istekli olması, yaşadığı farkındalıklar sonrası eylemlerini büyük bir azimle gerçekleştirmesi sürecin başarısı için kritiktir.

Özetle koçluk, insanları gerçekten derin düşündürerek kendi farkındalıklarını ya da kendi potansiyellerini ortaya çıkarmayı sağlayan sistemler bütünüdür.

Koçluk sürecinde psikolojik açıdan sağlıklı bir  duygu durumuna sahip olup sadece normal hayatında tıkanıklıklar yaşayan bireylerle çalışılır. Duygu durum bozukluğu yaşayan, depresyon, obsesyon, anksiyete vb. durumlar yaşayan kişilere koçluk hizmeti fayda sağlamamaktatır. Bu tarz durumlarda terapi bazlı profesyonel bir destek sonrası koçluk alınması önerilmektedir.

Koç Kimdir?

Koç danışanın değişim ve gelişim sürecinde onu odakta tutan, hedefine yönelik yolda kalmasını sağlayan bireyin süreçteki yol arkadaşıdır.  Süreçte seçim ve eylem sorumluluğu danışanda olmakla birlikte sürecin belli bir akışta ilerlemesini yönetmek koçun sorumluluğundadır. Koç ve danışan arasındaki güven ortamını sağlamak da koçun görevleri arasındadır. Bu yaklaşım karşılıklı iletişim ve bir etkileşimi içerir. Koç kendi gündemini sürece getirmez, danışanına ve sorunlarına yönelik cevapları bulabileceğine güvenir. Danışanı çok iyi dinleyip oradan hareketle çok güçlü sorular sorarak kişiye alan açar, farkındalık yaratır, cesaretini arttırarak danışanı destekler.

Profesyonel koç bahsedilen bütün bu sistemleri farkındalıkla bilerek uygulayan kişidir. Bunun için koçun, başlangıcı olup sonu olmayan bir eğitim sürecine girmesi gerekir. Bu işi profesyonel olarak yapmak üzere gerekli teknikleri öğrenmenin yanı sıra, “Koçluk Varlığı” denilen yaklaşımı ve bu yaklaşımın gerektirdiği yetkinlikleri kazanmak adına, çok ciddi bir şekilde kendi üzerinde yaşam boyu çalışmayı, öğrenmeyi ve kendini geliştirmeyi gerektirir.

Stateras Yetenek ve Kariyer Gelişim Merkezi Koçluk Yaklaşımı:

Firmamızın koçluk modeli, Adler Intenational disiplini kapsamında pozitif psikoloji tabanlı yaklaşım üzerine oturtulmuştur. Bu modelimizi gerekli durumlarda Gelstalt Terapi, NLP, Yaratıcı Drama yaklaşımlarıyla da desteklemekteyiz.

Koç Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Nelerdir?

Türkiye’de 2016 sonu itibari ile uluslararası koçluk federasyonu onaylı bir firmadan eğitim almış 1500 koç bulunmaktadır. Bunların 250 tanesi ACC, ACPC ünvanlı koç, 88 PCC, MCC ünvanlı koç gibi ünvanlara sahiptir.

Profesyonel Koç;

  • En az 130 saatlik, ICF (Uluslararası Koçluk Federasyonu) akredite bir eğitim programından geçmiş ve o programın tüm gereklerini tamamlamış,
  • En az 100 saat profesyonel pratik deneyimi olan ( koçluk saatinin artması ve kaç farklı danışanla deneyim kazanılmış olduğu koçun profesyonelliği ile ilgili krtitik bir bilgidir. Bu koçluk saatlerinin ICF, Adler vb geçerliliği olan kurumlarca kontrol edilmiş, onaylanmış olması güvenilirlik açısından önemli bir kriterdir.)
  • En az 10 saat ileri seviye bir koçtan mentorluk ve/veya süpervizyon almış (Bu bilgilerin de ICF, Adler vb geçerliliği olan kurumlarca kontrol edilmiş, onaylanmış olması güvenilirlik açısından önemli bir kriterdir.)
  • Bütün bunlarla birlikte kendi üzerinde ciddi bir şekilde çalışan, sürekli eğitimlerle kendini destekleyen, koçluk yaptığı alanda kendini geliştiren, koçluk prensiplerini yaşam prensipleri haline getirmiş kişidir.

Koçun, koçluk konusundaki sürekli gelişen bilgi ve deneyiminin dışında, koçluk yaptığı kişi/lerin konu meslek ya da gündemleri hakkında uzmanlığının olması gerekmez.

Koçluk Sürecinin Diğer Disiplinlerden Farkı Nedir?

Terapi

Terapi sürecinde ağırlıklı olarak bireyin geçmiş yaşamındaki tıkanıkları ve bunların bireyin bugünkü yaşamını nasıl etkilediği üzerinde durulur, bunların çözümüne yönelik çalışmaları içerir. Duygu durum bozuklukları terapi kapsamında çözülmesi gereken konulardır. Terapi “Neden”ler üzerinde daha çok dururken koçluk daha çok “ Nasıl”lar üzerinde durur ve duygu durum bozukluğu olmayan sadece normal yaşantısında tıkanıklıklar yaşayan kişilere destek olur.

Mentorluk

Mentor uzman olduğu bir konuyu aynı konuda yeni olan bir başka kişiye birebir aktarır. Bu paylaşım görüşmeleri fonksiyonel deneyimlerin aktarılması olduğu kadar, yönetimsel uzmanlıkların aktarılmasını da içerebilir.
Koçlukta ise koçun danışanın mesleğini ya da hedeflediği uzmanlık alanı ile ilgili bilgi sahibi olması gerekmek çünkü o konuda bir deneyim paylaşımında bulunmaz.

Eğitim

Eğitimci bir konu ile ilgili detaylı bilgi paylaşımında bulunur ve farklı tekniklerle katılımcıların konuyu anlamasından sorumludur.

Koç ise danışanla – önemli bazı farkındalık yaratacak başlıklar dışında- bilgi paylaşımında bulunmaz, herhangi bir bilgiyi öğretmez.

Danışmanlık

Danışmanlıkta çözüm danışman tarafından sunulur ve danışanın bu öneriyi yerine getirmesi beklenir. Koçlukta ise öneri sunmak ya da danışana ne yapacağını söylemek gibi bir sorumluluk yoktur.
Koç danışan sorunu sağ elinde geliyorsa çözümün yine kendi sol elinde olduğuna inanır ve danışanın kendi cevaplarını bulması için teşvik eder.

İmaj / Spor / Sağlıklı Yaşam Koçluğu

Bu konularda bahsedilen koçluk yukarıda bahsettiğimiz koçluk tanımından farklı olup daha çok mentorluk, diyetisyenlik gibi farklı meslek içeriklerinin özelliklerini taşımaktadır. Pozitif psikoloji tabanlı koçluk felsefesinden farklı bir disiplindir, danışanı eğitmek, ne yapması gerektiğini söylemek gibi unsurları da içerir.